آشنایی با دریاها

آشنایی با دریاها

خانه ما زمین، اقیانوس هایی دارد که بیشتر آن را پوشانده اند و قاره هایی دارد که بالای سطح دریا قرار دارند. زندگي روي سياره زمين از درياها منشأ گرفته و اقيانوس ها در ادامه به خانه جانوران زنده شناور تبديل شده اند.

اقيانوس ها بيشتر سطح زمین يعني حدود 70 درصد سطح زمين را مي پوشانند. اقيانوس ها 97 درصد ذخيره آب روي زمين را در خود دارند. يعني تنها حدود سه درصد آب سطح زمين شيرين است. 78 درصد بارندگي كره زمين بر روي اقيانوس ها رخ مي دهد و اقيانوس ها منبع 86 درصد بخار آب كره زمين هستند. اقيانوس هاي زمين در منظومه شمسي بي همتا هستند. هيچ سياره ديگري در منظومه شمسي آب مايع ندارد (اگرچه تحقیقات جدید نشان مي دهد كه مريخ ممكن است در گذشته هاي نزديك مقداري آب مايع داشته است)

 

از نظر وزني حدود 3.5 درصد از اقيانوس ها نمك است. به عبارتي ميزان نمك  در یک تن آب اقیانوس ها 35 کیلو است.شورترين آب، آب درياي سرخ و خليج فارس است كه شوري آنها حدود 40 پوند در 1000 پوند آب است. درياهايي كه كمترين شوري را دارند در مناطق قطبي هستند كه هم ذوب يخ قطبي و هم مقدار زياد باران ميزان نمك را كم مي كند.

کشور ایران دارای شکلی شبیه به لوزی است که قطر بزرگ آن 2.250 کیلومتر از دامنه‌ی آرارات در شمال غربی تا بندر گواتر در جنوب شرقی، و قطر کوچک آن 1.400 کیلومتر از سرخس در شمال شرقی تا دهانه اروند رود در جنوب غربی است. این لوزی را در جهت شمالی - جنوبی خطی به طول 1.225 کیلومتر در امتداد نصف النهار شرقی به دو نیمه ‌ی شرقی و غربی، و خط دیگری به طول مشابهی روی مدار شمالی به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم می کند. مساحت ایران حدود یک بیست و هفتم وسعت قاره ‌ی آسیا و یک نودم وسعت خشکی‌ های جهان است. ایران از شمال به جمهوریهای ارمنستان و آذربایجان، دریای خزر و جمهوری ترکمنستان، از مشرق به افغانستان و پاکستان، از جنوب به دریای عمان و خلیج فارس و از مغرب به جمهوریهای عراق و ترکیه محدود است. کشور ایران 657 کیلومتر مرز آبی در جنوب دریای خزر، 784 کیلومتر در دریای عمان و 1.259 کیلومتر درخلیج فارس، یعنی جمعاً 2.700 کیلومتر مرز دریایی دارد. 

خلیج فارس

خلیج فارس، آبراهی است که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. مساحت خلیج فارس 237.473 کیلومتر مربع است، و پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید. خلیج فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای رودخانه اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانه دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است،ختم می‌شود.

کشورهای ایران ، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین در کناره خلیج فارس هستند. در این میان سواحل شمالی خلیج‌فارس تماماً در جغرافیای سیاسی ایران قرار دارند. به سبب وجود منابع سرشار نفت و گاز در خلیج فارس و سواحل آن، این آبراهه در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای مهم و راهبردی بشمار می‌آید.

 

تصاویری از خلیج فارس

خلیج فارس در ۲۴ تا ۳۰ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ تا ۵۶ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. این خلیج توسط تنگه هرمز به دریای عمان و از طریق آن به دریاهای آزاد مرتبط است. از بین کشورهای همسایه خلیج فارس، کشور ایران بیشترین مرز آبی مشترک را با خلیج فارس دارا می‌باشد. طول مرز آبی کشور ایران با خلیج فارس، با احتساب جزایر در حدود ۱۸۰۰ کیلومتر و بدون احتساب جزایر در حدود ۱۴۰۰ کیلومتر می‌باشد. طول خلیج فارس از تنگه هرمز تا آخرین نقطه پیشروی آن در جهت غرب در حدود ۸۰۵ کیلومتر است. عریض ترین بخش خلیج فارس ۱۸۰ مایل (۲۹۰کیلومتر) می‌باشد. عمیق ترین نقطه خلیج فارس با عمق ۹۳ متر در ۱۵ کیلومتری تنب بزرگ و کم عمق ترین نقطه آن با عمقی بین ۱۰ تا ۳۰ متر در سمت غرب می‌باشد. همچنین جزایر متعددی در خلیج فارس وجود دارند.

دانلود فایل آشنایی با دریاها